بسیاری ازصاحب نظران براین باورهستند که جهانی شدن پدیده ای ناگزیری است که بخواهیم یانخواهیم تحقق پیدا خواهد کرد. تحولات پرشتاب  نیمه ی دوم قرن بیستم این حقیقت راثابت کرده است. اگرچنین است پس بهتراست بایک نگاه گوتاه ببینیم جهانی شدن چه هست وچه نیست.   

چگونه جهانی شویم ؟ !

جهانی شدن یکی ازمهمترین مسائلی است که امروزه ذهن بسیاری ازاندیشمندان سیاسی ،اقتصادی وسایر علوم را به خود معطوف کرده است. ابعاد مختلفی که این پدیده نوظهور دارد باعث شده است که درک صحیحی ازاین موضوع، مشکل ودشوار باشد ونتوان تعریف روشنی ازآن کرد . ازدیگر مشکلاتی که جهانی شدن به وجود آورده است ، تاثیرات مختلفی است که برکشورها وجوامع بشری می گذارد . تاثیرات بسیاری درزمینه های اقتصادی ،سیاسی ، فرهنگی وادیان وسایر زمینه های دیگر. که تاثیرات عمیق وقابل توجهی را درپی خواهد داشت .

     بهتر است درابتدا تعریف اجمالی از آن ارائه دهیم اگر چه تعریف مابرای همگان قابل قبول نباشد:         « جهانی شدن،تحولی است که بر اساس آن دولت ها ی مختلف جهان به یکدیگر نزدیک می شوند وقدرت این رامی یابند که برحوادث ووقایع جهانی درزمان کوتاه ودرجا های دور تاثیر بگذارند . موج های سیاسی وفرهنگی واقتصادی به وسیله رسانه های پیشرفته، مرزهای جغرافیایی وتاریخی ومذهبی وملی را پشت می گذارند.

جهانی شدن خود به خود  و طبیعی به سوی محقق شدن پیش می رود واین اعمال قدرت کشورهای قوی است که پدیده جهانی شدن را ازروند طبیعی خود خارج کرده است .

 درغیراین صورت حتی کشورهای ضعیف وعقب مانده نیز می توانند درروند جهانی شدن نقش داشته باشند. اما همواره عواملی هستند که براین پدیده تاثیر گذارند وازاین که تمامی کشورها بتوانند دراین روند سهیم باشند جلوگیری می کنند.

دراین جا به دو علت اصلی اشاره می‌کنیم :

1-  اولین عامل را می توان درعقب ماندگی کشورها ونابرابربودن امکانات وتوانمندی های آنان دانست . ازآن جا که بیشتر امکانات اطلاع رسانی دراختیار کشورهای قدرتمند وسرمایه دارقرارگرفته است بنابر این دسترسی تمامی کشورها  به این ابزار محدود می شود پس طبیعی به نظر می رسد که فقط کشورهای سرمایه داری تاثیرات عمیق درپدیده جهانی شدن داشته باشند .

 2-  مسیری که اکنون درجهانی شدن طی می شود منتهی به نظام سرمایه داری خواهد شد. به همین دلیل امریکاواروپا ازاین روند حمایت می کنند.زیرا این روند ، کشورهای مصرف کننده ووابسته را به وجود می آورد که بسیار به نفع آمریکا ونظام سرمایه داری است . امابرای کشورهای جهان سوم نتیجه ای جز عقب افتادگی ، تهاجم فرهنگی وتحمیل سیاسی وبسیاری ازمشکلات دیگررا نخواهد داشت.

  فرهنگ جهانی:

جهانی شدن تاثیرات زیادی درتمامی عرصه های زندگی انسان هادارد.اما بیشترین تاثیر جهانی شدن درعرصه فرهنگی است. جهانی شدن تاثیرات زیاد و عمیقی درفرهنگ کشورها خواهدداشت.

     کشورهای پیشرفته با استفاده ازرسانه های جمعی خود مثل اینترنت وماهواره، درمسیرجهانی شدن تاثیرات بسیار زیادی خواهند داشت وازآن جا که تمامی این رسانه ها درزمینه های فرهنگی فعال هستند بنابراین جهانی شدن تاثیرات بسیار عمیقی برفرهنگ ها وهویت های ملی می گذارد که دراین میان کشورهای غربی وسرمایه داری به راحتی می توانند فرهنگ ابتذال وغیر اخلاقی خود را برکشورهای جهان سوم تحمیل کنند .

ازجمله عوامل زیر ساختی که سبب تغییر فرهنگ ها می شود می توان به دو مورد زیر اشاره کرد :

1- نوگرایی ونوآوری: هرجامعه ای طبیعتا دارای فرهنگ های قدیمی وکهنه است که ازسوی بسیاری ازنسل های جوان آن جامعه پذیرفته نیست  لذا وقتی فرهنگی ازجامعه دیگر وارد می شود هرچقدر آن  فرهنگ درجامعه خود قدیمی باشد بازهم با روی باز پذیرفته می شود .

2- پذیرش اجتماعی : میزان مقبولیتی که یک فرهنگ وارداتی یا یک فرهنگ داخلی درمیان مرد م یک جامعه دارد ، درکارکرد آن فرهنگ بسیار موثر است . وقتی دریک جامعه فرهنگ های خودی دربین مردم جا نیفتاده باشد ، پذیرش فرهنگ بیگانه امری طبیعی خواهد بود .

نظریه ای که اکنون درباب جهانی شدن وفرهنگ درجهان به خصوص دراروپا حاکم است  این است که فرهنگی که درجهانی شدن فراگیر خواهد شد فرهنگ غرب واروپا خواهد بود که بر این اساس تمامی مردم جهان دارای یک فرهنگ ،یک زبان ، یک نوع سلیقه درمورد لباس وغذا خواهند شد . واین درست براساس رویه ای خواهد بود که اکنون آمریکا واروپاطی می کنند .

جریان هایی که ازکشورهای مختلف صادر می شوند زمانی که به عنوان فرهنگ غالب قرار گیرند ، فرهنگ های مغلوب را شدیدا تحت تاثیر قرار می دهند وتمامی مراکز این کشورها اعم ازمراکز اقتصادی ، نظامی وسیاسی وازهمه مهمتر مراکز فرهنگی آن کشورها تحت تاثیر شدید قرار می گیرند.

حتی در غذا و پوشاک ، رستوران ها ی زنجیره ای مک دونالدی دربسیاری ازکشورها شیوه غذاخوری غرب را ترویج می کنند. مدها، توسط ماهواره ترویج  شده به تمام دنیا صادر می شود. اکنون زبان انگلیسی به عنوان زبان رسمی درسراسر دنیا مطرح است.

ازاین بابت اندیشمندان از جهانی شدن نگران هستند زیرا باعث تقویت قدرت کشورهای بزرگ می شود وتهاجم فرهنگی را به طور گسترده ای به دنبال دارد که این عمل باعث ازبین رفتن هویت های ملی وسست شدن زمینه دینی درافراد خواهد شد .

درکنار مطالب گفته شده ، می توان گفت جهانی شدن اگر ازسوی کشورهای جهان سومی وتوسعه نیافته به درستی وبه طور صحیح درک شود فرصت های بسیار مطلوبی درزمینه پیشرفت به دست خواهد آمد. به عنوان مثال می توانند جهان را تحت تاثیر فرهنگ های صحیح خود درآورند و به طوردرست به مبادله تمدن ها وفرهنگ های خود بپردازند ، یا می توانند با استفاده صحیح ازجهانی شدن به حقوق بشر، آزادی وتربیت دست یابند .

دراین صورت جهان، پس ازجهانی شدن واقعا که دیدنی می شود!