یکی ازمراسم مولانا هر ساله در قونیه برگزار می شود و از این مراسم هزاران گردشگر بازدید می كنند. آمارها موید آن است كه تنها در سال 83 بیش از 700 هزار نفر از قونیه، مراسم سماع و دیگر جاذبه های این شهر بازدید كرده اند. تاثیر مولانا بر قونیه به حدی است كه حتا مجسمه های سماع را به عنوان سوغات به فروش می رسانند. از این گذشته حركاتی شروع شده تا مولانا، این اندیشمند بزرگ سرزمين ما را اهل تركیه معرفی كنند. این در حالی است كه مولانا در شهر بلخ متولد شده و تمام اشعار او به زبان پارسی است و حتی در خود تركیه، آثار او جزء ادبیات پارسی جای گرفته است و در هر دایرةالمعارف كه نام این شاعر بزرگ جستجو شود، نتیجه شاعر و متصوف بلخی و پارسی است. واقعیت نیز آن است كه تركیه با توسعه گردشگری خود مولانا را آن گونه كه می خواهد معرفی می كند و نه آن گونه كه بوده است و همین باعث شده تا قونیه به یك شهر توریستی تبدیل شده و از این رهگذر نام مولانا در سراسر جهان آكنده شود. روزنامه سان فرانسیسکو در این باره می نویسد: اگر می خواهید با محبوبترین شاعر روز آمریکا آشنا شوید بایستی یک هواپیما سوار شوید و به قونیه بروید، جایی که آرامگاه یا مزار جلال الدین محمد بلخی معروف به رومی قرار دارد ... یكی از جلوه های بی نظیر مراسم مولانا، مراسم سماع است كه در نوع خود طرفداران زیادی دارد. به گونه ای كه بحث توریسم عرفانی را جایگزینی برای دیگر گونه های توریسم در این منطقه كرده است. مراسم معنوی رقص، سماع، عشق معنوی انسان و برگشت بنده به حق و رسیدن انسان به ملكوت را متبلور می كند. رقّاص سماع ، در سر یك كلاه (به نشانه سنگ قبر) و بر تن یك عبا (به نشانه كفن) دارد كه با در آوردن خرقه حقیقت واقعی (باطن) جلوه می كند. موقع رقصیدن، با دستانی باز، دست راست به مانند این كه دعا می كند برای به دست آوردن كرم الهی باز می شود و چشمان با نگاه كردن به دست چپ كه رو به پایین است، لطفی كه از حق گرفته است را با مردم تقسیم می كند. به اعتقاد مردم قونیه كه هر ساله این رقص را به مدت یك هفته، در هفته منتهي به مرگ مولوی برگزار می كنند، رقّاص رقص سماع از راست به چپ چرخیده و با 72 دور چرخش به 72 ملت دنیا تمام آفریده ها سلام و با مهر و عشق و عطوفت آغوش باز می كند. مردم قونیه می گویند: براساس اعتقادات ما انسان برای دوست داشتن و مورد مهر قرار گرفتن آفریده شده است؛ حضرت مولوی گفت كه تمام عشق ها پلی است به عشق الهی.

درگذشته قونیه را دار المعرفه ، دار الارشاد و دار الموحدین می خواندند. در زمان سلطنت سلطان علاء الدین كیقباد اول قونیه مطاف عارفان و مجمع اهل معرفت بوده است. در این عهد سلطان العلما بهاءالدین ، مولانا جلال الدین بلخی؛ سید برهان الدین محقق ترمذی ، اوحدالدین كرمانی، شمس الدین تبریزی؛ شیخ محیی الدین بن عربی، شیخ سعد الدین جندی؛ شیخ سراج الدین قیصری، فخرالدین عراقی، شیخ شهاب الدین سهروردی، شیخ سعد الدین حموی؛ شیخ بغوی ؛ شیخ نجم الدین رازی از كسانی بودند که از اطراف و اكناف كشورها و شهر های اسلامی؛ برخی از آنان بارها ؛ رنج سفر به قونیه را تحمل كرده بودند. پس از آن كه قونیه به دست آل عثمان افتاد حكومت آن اكثرا به شاهزادگان عثمانی واگذار شد. ابتدا جم سلطان، پس از وی عبدالله پسر بزرگ بایزید پس از مرگ وی شهنشاه و پس از فوت وی شاهزاده محمد، امارت قونیه را عهده دار بودند. قونیه در دوره آل عثمان وجه سیاسی خود را از دست داد اما حیات ادبی و عرفانی این شهر هنوز ادامه دارد. یكی از شاخصه های این شهر، علاوه بر آن كه پایتخت اولین دولت ترك بوده، آن است كه طریقت مولویه در این شهر پدید آمده است. سلطان العلما بهاءالدین ، پدر مولانا که به دعوت علاء الدین كیقباد اول به آن جا مسکن گزين شده بود،در سال 617 هجری در این شهر وفات كرد و در همین شهر به خاك سپرده شد. پسر او مولانا جلال الدین بلخی تا سال 672 هجری كه سال وفات اوست، در این شهر زیست و آثار خود را در این شهر نوشت. در زمان سلاطین عثمانی در طول قرن ها حوادث سخت و خونین در قونیه اتفاق افتاده است كه بحث در باره آن ها در این جامقدور نیست. در سال م1832 بر اثر جنگ های عثمانی با مصر نام قونیه دوباره بر زبان ها افتاد. ابراهیم پاشا پس از غلبه بر سوریه وارد قونیه شد. رشید محمد پاشا از استانبول برای سركوب او آمد ، ولی خود به دست مصریان اسیر شد. به دنبال امضای تفاهم نامه، مصریان قونیه را خالی كردند و به كوه های توروس رفتند. سیاحانی كه در این دوره ها از قونیه دیدار كرده اند از ویرانی و بیرونقی آن سخن گفته اند. در دوره جمهوری، مدارس عالی متعدد، دانش سراهای عالی، و انستیتوت ها دراین شهر ساخته شده دانشگاه این شهر ساخته شده، دانشگاه این شهر هم به نام دانشگاه سلجوق از دانشگاه های معتبر تركیه است. مشهورترین بنایی كه در قونیه مورد توجه همه است و به احتمال زیاد اكثر افرادی كه به قونیه سفر می كنند قصد دیدار آن را دارند. آرامگاه مولانا جلال الدین بلخی و خاندان اوست كه امروز « درگاه» خوانده میشود و موزيمي در درون آن قرار دارد. طبق روایت این مكان ابتدا گلخانه ای بوده كه سلطان علاء الدین كیقباد اول آن را به سلطان العلما پدر مولانا اهدا كرده و پس از وفات او در سال 628 هجری جنازه او در آن مكان به خاك سپرده شده است. مولانا جلال الدین هم پس از رحلت در 672 هجری در كنار پدر دفن شده است. روزی علم الدین قیصر پیش سلطان ولد پسر مولانا رفت و گفت در نظر دارد كه بارگاهی برا ی مولانا بسازد و برای این كار سی هزار درهم اختصاص داده است. همان روز گرجی خاتون دختر غیاث الدین كیخسرو دوم و همسر معین الدین پروانه، علم الدین را به حضور خواست و چون از تصمیم وی آگاه شد هشتاد هزار درهم عطا كرد و علاوه بر آن پنجاه هزار درهم از مالیات قیصریه را هم به این كار اختصاص داد و بدین سان آرامگاه مولانا با نظارت معماری به نام بدرالدین تبریزی آغاز شد. احتمالا معماری به نام عبدالواحد بن سلیم هم در ساختن آرامگاه شركت داشت، صندوقه ای از چوب گردو كه از شاهكارهای كنده كاری عصر سلجوقی است، به روی مزار مولانا ساخته است. به علت تعمیرات و تغییرات و توسعه آرامگاه از آثار اولیه آن بنا تنها قبه الخضرا (گنبد سبز) كه بر فراز مزار مولانا و پدر اوست و صندوق بالای مزار باقی مانده است. صندوقه چوبین به امر سلطان بایزید دوم یا سلطان سلیمان قانونی به روی مزار سلطان العلما منتقل شده و روی مزار مولانا و سلطان ولد سنگ قبری از مرمر ساخته شده است