بعثت نیازبشریت امروز
خداوند در آيه فوق به خاطر بعثت پيامبراسلام (ص) برمومنان منت مى نهد و اين نعمت بزرگ و معنوى را به رخ آنان مى كشد. ممكن است كسى بگویدکه مگربعثت چیست وچقدرارزش داردکه خداوندبه خاطرآن بربشریت منت می گذارد؟ درجواب، این توضیح لازم است که واژه منت از «من» به معناى چيزى است كه با آن وزن مى كنند (سنگ كيلو). و به معناى نعمت سنگين و باعظمت نيز به كار مى رود. بنابراين هر نعمت سنگين و گرانبهايى را منت گويند. كاربرد اين واژه دو گونه است: قولى و فعلى2.
اگر كسى عملا نعمت بزرگى به ديگرى بدهد اين همان منت عملى است كه بيشتر در مسائل تربيتى و هدايتى و معنوى كاربرد دارد و پسنديده و ارزنده است. برخى گفته اند: اين منت مختص به خداى متعال است. اگر كسى كار كوچك خود را با سخن گفتن بخواهد به رخ ديگرى بكشد و آن را بزرگ جلوه دهد كارى است بسيار زشت كه اين از منت هاى بشرى است.
در نتيجه منت گذارى بربخشيدن نعمت هاى بزرگ كه از جمله آن ها نعمت رسالت است منتى زيباست و من الله يعنى انعم الله، خداوند نعمت بزرگى بخشيد و در اختيار مومنان قرار داد. چنان كه در جاى ديگر خداوند به خاطر هدايت كردن انسان ها به ايمان بر آن ها منت مى گذارد. بل الله يمن عليكم ان هداكم للايمان3 .
اگر مسلمانان به خاطر پذيرفتن اسلام مشكلات و خسارت هاى زيادى متحمل شده اند نبايد فراموش كنند كه خداوند بزرگ ترين نعمت را در اختيار آن ها گذاشته و پيامبرى مبعوث كرد تا انسان ها را تربيت كند و از گمراهى ها باز دارد. بنابراين هر اندازه براى حفظ اين نعمت بزرگ تلاش و كوشش شود و هر بهايى پرداخته شود بازهم ناچيز است4.
اهداف بعثت
بعثت پیامبران درمیان مردم ، اهداف واغراض فراوانی داردکه بایددریک تحقیق مفصل بیان شوداماآنچه که دراین نوشته کوتاه می گنجداشاره به اهداف مشخصی است که درآیه فوق مطرح شده است. درآیه مورداشاره به سه برنامه از مهم ترين هدف های بعثت پیامبران اشاره شده است: يتلوا عليهم آياته و يزكّيهم و يعلّمهم الكتاب و الحكمه
۱- تلاوت آيات الهى
«يتلوا» از واژه «تلاوت» به معناى پى درپى آوردن، پيروى كردن و خواندن با نظم است5 كه شامل خواندن منظم آيات الهى همراه باتدبر و پيروى كردن در حكم نيز مى شود. گويا تلاوت كننده از آيات قرآن پيروى می کندو يا حروف و كلمات را در پى يكديگر قرار می دهد.. پيامبر اسلام (ص) با خواندن آيات پروردگار و آشنا ساختن گوش دل و افكار مردم با اين آيات، آن ها را آماده تربيت مى نمايد. خواندن درست آیات، همراه باتدبرودرک وآن گاه عمل ،خودزمینه ساز تعليم و تربيت است.
۲- تربيت انسان
يكى از مهم ترين برنامه هاى پيامبر اسلام (ص) تربيت انسان هاست. تربيت ، فراهم كردن زمينه ها و عواملی لازم براى به فعليت رساندن و شكوفا نمودن استعدادهاى انسان در جهت مطلوب است. او بايد زمينه ها را براى انسان ها آماده كند تاانسان بتواند از نظر عملى بهترين رابطه را با خداى خودوبا هم نوع خود و با قوانين و مقررات اجتماعى وبا خانواده خود و با نفس خود داشته باشد. پيامبر (ص) تربیت کننده و منجى بشريت است. يكى از دانشمندان فرانسوى مى گويد: بزرگ ترين قانون اصلاح و تعليم و تربيت همان حقايقى است كه به نام وحى قسمت به قسمت بر محمد (ص) نازل شده و امروز به نام قرآن در بين بشراست6.پس به گفته مولانای خودمان:
عقل قربان کن به پیش مصطفی حسبی الله گوکه الله ام کفی
همچوکنعان سرزکشتی وامکش که غرورش دادنفس زیرکش مثنوی4/1408
پیام پیامبر، صرفا حرف زدن نیست بلکه وحی بهترین نمونه های انسانی راتربیت کرده وبه عنوان الگودراختیاربشریت گذاشته است.آن هم دریک مدت کوتاه ودرفضای آلوده به جهل وخرافات وبی خبری عربستان. انسان های نمونه ی چون على، زهرا، یاسر، بلال، سلمان فارسى، ابوذر، مقداد، و... حضرت محمد (ص) كاشف معدن هاى نهفته انسانيت بود. زيرا «الناس معادن كمعادن الذهب و الفضه»، مردم مانند معدن هاى طلا و نقره هستند. انسان داراى استعدادهاى نهفته است كه براى بهره ورى صحيح بايد آن ها را كشف كرد تا به ارزش حقيقى خود دست يابد.
واژه تربيت در قرآن برای جنبه هاى جسمانى و مادى به كار رفته است نظير:
الم نربك فينا وليدا8
آيا در دوران كودكى تو را در ميان جمع خود تربيت نكرديم؟
كه سخن فرعون است كه خود را مربى موسى معرفى مى كند، يعنى از نظر جسمانى و امكانات مادى تو را بزرگ كردم.
3- پاک کردن انسان
كلمه يزكيهم از ماده زكوه و زكآء به معناى رشد و زيادى است7 . در اين جا به معناى تربيت و پاكسازى است و شامل پاك شدن از آلودگى هاى اعتقادى، اخلاقى و رفتارى مى باشد ودر قرآن كريم مفهوم تهذيب نفس با واژه تزكيه آمده است:
قد افلح من زكّيها9
قد افلح من تزكّى10
رستگار شد كسى كه خود را تزكيه كرد.
اهميت اخلاق و تزكيه نفس بركسى پوشيده نيست. جوامع مختلف به آن نيازمندند زيرا تنها راه نجات از گمراهى ها، فسادها، جهل، جنگ و خونريزى ها و... در پرتو اخلاق صحيح و آراسته شدن به ارزش ها و مكارم اخلاقى به دست می آید. پيامبراسلام (ص) هدف از بعثت خود را كامل كردن مكارم اخلاق بيان كرده است: بعثت لاتمم مكارم الاخلاق»11، من براى كامل كردن فضايل اخلاقى مبعوث شده ام. درپایان این نوشته کوتاه که به ساحت پیامبررحمت تقدیم می شودودراین زمانه ی غلبه ی پلیدی هاوپلشتی هاوستم ها باجان ودل می گوییم: اى محمد! اى آورنده قرآن كجايى، بيا و دست ما را بگير و به باغ و صحرا و چمن و به هر جايى كه خواهى ببر. تو اگر ما را به ميان دريا ببرى خواهيم رفت زيرا تو عالم به حيات و زندگى ما هستى، تووتنهاتومی توانی انسانی تنهامانده دربرزخ هستی و رهاشده دربرهوت زمانه ی مارا نجات بدهی.تنهاامیدماتوهستی وبس. دیگرهمه چیزسراب است.
_________
1- آل عمران/164
2- مفردات راغب واژه من.
3- حجرات/۱۷
4- مجمع البيان ۲ /۸۷۵.
5- مفردات راغب واژه تلاوت
6- در منگهم Dermnghem دانشمند فرانسوى به نقل از بانك تكبير ،ص ۲۸۳.
7- مفردات راغب واژه زكا
8 شعراء/۱۸
9- شمس/۸
10- اعلى/۱۴
11- مجمع البيان ۱/ ۴۲۹
این وب به منظور طرح نظریات فرهنگی ادبی اجتماعی و سیاسی ایجاد شده است